Soğuk akşamlarda demlikte kaynayan ıhlamur, Anadolu evlerinin en tanıdık kokularından biridir. HafızBaba Kış Çayı, bu alışkanlığı dokuz bitki ve baharatla genişleten bir kış harmanıdır. Bu yazıda harmanda hangi bitkilerin olduğunu, her birinin geleneksel olarak nasıl kullanıldığını ve fincanda nasıl bir tat bıraktığını anlatıyoruz.
Harmanın dokuz bileşeni
Etikette yer alan bitkiler şunlardır:
- Ihlamur
- Adaçayı
- Hibiskus
- Kuşburnu
- Kabuk tarçın
- Karanfil
- Zencefil
- Havlıcan
- Papatya
Harmanda yapay aroma, esans, renklendirici ya da koruyucu yoktur. Bitkiler 20 adet süzme şaset içinde sunulur. Kutuyu açtığınızda ilk fark edilen koku genellikle tarçın ve karanfildir.
Çiçekler: ıhlamur, adaçayı ve papatya
Ihlamur, harmanın yumuşak tabanıdır. Yaz başında açan çiçekleri toplanıp kurutulur ve kış boyunca demlenir; Anadolu'da kış çayı denince akla gelen ilk bitkidir. Tadı hafif tatlımsı, kokusu çiçeksidir.
Adaçayı, Ege ve Akdeniz köylerinde dağ çayı olarak da bilinir. Harmana ferah, kâfuru andıran derin bir koku katar.
Papatya, elma kokusunu andıran yumuşak aromasıyla harmanı kapatan sakin notadır. Tek başına da sık demlenen bir bitki çayıdır.
Meyveler: kuşburnu ve hibiskus
Kuşburnu, yaban gülünün kışa kalan kırmızı meyvesidir. Anadolu'da marmelatı yapılır, kurutulup çay olarak demlenir. Fincana hafif mayhoş bir tat verir.
Hibiskus, bazı yörelerde "Mekke gülü" ya da "karkade" olarak da bilinen bir çiçektir. Fincanın yakut kırmızısı rengi ve canlı ekşiliği ondan gelir. Kış Çayı'nı sade ıhlamurdan ayıran en belirgin özellik bu renk ve ekşiliktir.
Baharatlar: tarçın, karanfil, zencefil ve havlıcan
Kabuk tarçın ve karanfil, salepten kış hoşaflarına kadar Türk mutfağının kış baharatlarıdır. Harmana tatlı, sıcak ve hafif baharatlı bir koku verirler.
Zencefil, her yudumda içten içe yayılan sıcak bir keskinlik bırakır.
Havlıcan ise zencefilin daha az bilinen, daha keskin akrabasıdır. Eskiden aktarların vazgeçilmez köklerinden biri olan havlıcan, harmana derin ve ısıtan bir karakter katar.
Fincanda tadı nasıl?
Kış Çayı'nın tadı katman katman gelir. İlk yudumda ıhlamurun yumuşaklığı hissedilir, ardından kuşburnu ve hibiskusun hafif ekşiliği gelir. Tarçın ve karanfil sıcak bir koku bırakırken zencefil ve havlıcan yudumun sonunda belirgin bir sıcaklık verir. Papatya ve adaçayı bu tatları ferah bir notayla bağlar.
Sade ıhlamura göre daha renkli ve daha baharatlıdır; meyve çaylarına göre ise daha dengeli ve az ekşidir.
Şaset formatının farkı
Dökme bitki çayları ölçü ayarlamayı ve süzgeç kullanmayı gerektirir. Kış Çayı'nda her şaset tek fincanlık ölçüyle hazırlanmıştır; bitkiler şaset içinde kalır, fincana tortu karışmaz. İş yerinde, yolculukta ya da kalabalık bir sofrada her fincanın aynı tatta olmasını kolaylaştırır.
Doğru demleme süresi, tatlandırma fikirleri ve saklama için kış çayı nasıl demlenir yazımıza bakabilirsiniz.
Kimler dikkat etmeli?
Kış Çayı ilaç değil, bir bitki çayıdır; harmandaki bitkilerden birine alerjisi olanlar tüketmemeli, hamile, emziren, düzenli ilaç kullanan ya da kronik bir rahatsızlığı olan kişiler düzenli içmeye başlamadan önce hekimine danışmalıdır.
Harman ve paket seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi HafızBaba Kış Çayı sayfasında, benzer ürünler ise kürler ve içecekler kategorisinde.
