Akdeniz ve Ege kıyılarında dolaşanlar, dallarından uzun ve kahverengi kabuklar sarkan ağaçları mutlaka görmüştür. Bu ağaç keçiboynuzudur; bazı yörelerde harnup, bazı yörelerde harup ya da garnup diye anılır. Çocukluğunda pazardan alınan kuru keçiboynuzunu kemirmeyen pek azdır.
Bu yazıda keçiboynuzunun ne olduğunu, ondan elde edilen özün nasıl hazırlandığını ve tadının neden bu kadar sevildiğini anlattık.
Keçiboynuzu ağacı ve meyvesi
Keçiboynuzu, sıcak ve kurak iklimleri seven, uzun ömürlü bir Akdeniz ağacıdır. Meyvesi, adını da veren kıvrık ve uzun bir kabuktur. Kabuklar ağaçta olgunlaşırken koyu kahverengiye döner ve kurur. Yenilen kısım kabuğun tatlı etidir; içindeki küçük ve sert çekirdekler ise yenmez.
Bu çekirdeklerle ilgili sık anlatılan bir bilgi de ilginçtir: Boyutları birbirine çok yakın olduğu için eski zamanlarda değerli taşları tartmak için ölçü olarak kullanıldıkları ve "karat" kelimesinin buradan geldiği söylenir.
Keçiboynuzu özü nasıl hazırlanır?
HafızBaba Keçiboynuzu Özü yüksek sıcaklıklara maruz bırakılmadan soğuk sıkım yöntemiyle sıkılır ve vakumlu kazanlarda düşük ısıda yoğunlaştırılır. Vakum altında su daha düşük sıcaklıkta uzaklaştığı için meyve uzun süre kaynatılmaz. Soğuk sıkım yönteminin ayrıntılarını soğuk sıkım meyve özü nedir yazımızda bulabilirsiniz.
İçinde ne var?
İçindekiler listesi tek satırdır: %100 keçiboynuzu meyvesi (harnup).
- İlave şeker yoktur.
- Glukoz şurubu yoktur.
- Koruyucu ve renklendirici yoktur.
Tatlılığın tamamı meyvenin kendi şekerinden gelir. Keçiboynuzu doğal olarak meyve şekeri yönünden zengin olduğu için özün tadı da belirgin biçimde tatlıdır.
Tadı neye benzer?
Keçiboynuzu özünün tadı pekmezi andırır, ama içinde kakao ve karamel notaları taşır. Bu yüzden çocuklar genellikle severek tüketir. Keçiboynuzu tozunun bazı mutfaklarda kakaonun yerine kullanılması da bu benzerlikten gelir. Kakaodan farklı olarak keçiboynuzu doğal olarak kafein içermez; bu da onu akşam saatlerinde süte eklenmek için tercih edilen bir tat yapar.
Yoğun tatlılığı sayesinde az miktarı bile bir bardak sütü, bir kase yoğurdu ya da bir dilim ekmeği tatlandırmaya yeter. Bu yüzden pek çok ev, kahvaltıda ve tatlılarda rafine şeker yerine meyveden gelen bu tatlılığı kullanmayı seviyor. Kıvamı koyu olduğu için kaşıktan yavaşça akar; ezme ve soslarda kolayca karışır.
Pekmezden farkı
Geleneksel keçiboynuzu pekmezi, kırılan kabukların suda bekletilip elde edilen suyun kazanlarda uzun süre kaynatılmasıyla yapılır. Bu yöntem pekmeze daha koyu ve pişmiş bir tat verir. Soğuk sıkımla hazırlanan öz ise uzun kaynatma görmediği için meyvenin kendi tadına daha yakındır. İki ürünü de beğenenler vardır; seçim damak tadına kalmıştır.
Kristalleşirse bozulmuş mudur?
Hayır. Tamamen doğal olduğu için çok soğukta kristalleşebilir, yani donmuş gibi görünebilir. Kabı ılık suyun içinde bekletirseniz eski kıvamına döner. Bu nedenle öz buzdolabında değil, oda sıcaklığında, doğrudan güneş almayan nemsiz bir ortamda saklanır.
Kimler tercih ediyor?
Keçiboynuzu özü daha çok kahvaltıda pekmeze alternatif bir tat arayanlar, tahinli ezmeyi sevenler, tatlılarda rafine şeker yerine meyveden gelen bir tatlılık kullanmak isteyenler ve çocuklu aileler tarafından tercih ediliyor. Tarifler ve ölçüler için keçiboynuzu özü ve tahin yazımıza göz atabilirsiniz.
Keçiboynuzu özü bir gıdadır, ilaç değildir; hamile, emziren, düzenli ilaç kullanan ya da kronik bir rahatsızlığı olan okurlarımızın tüketmeden önce hekimine danışmasını öneririz. Meyve şekeri yoğun olduğundan şeker tüketimini sınırlaması gerekenlerin porsiyonu ölçülü tutması önemlidir.
Diğer özlerimizi özler ve şuruplar sayfasında bulabilirsiniz.
